ZERO PARADES: For Dead Spies

Θα έλεγα πως το Zero Parades της ZA/UM είναι σχεδόν ένας καταραμένος τίτλος εξ ορισμού. Στο αμιγώς gaming επίπεδο, είναι καταραμένο διότι δημιουργήθηκε από μία εταιρεία το προηγούμενο game της οποίας ίσως να είναι ένα από τα σπουδαιότερα games στην ιστορία του μέσου, γεγονός που αναπόφευκτα θα οδηγεί διαρκώς σε αναφορές και συγκρίσεις απέναντι στις οποίες, δικαίως ή αδίκως, το δεύτερο game λογικά θα καταλήγει να φαντάζει ως το υποδεέστερο προϊόν. Στο ευρύτερο, “corporate” επίπεδο, είναι καταραμένο λόγω του αδιανόητου χαμού που επικράτησε και σε μικρό ή μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να επικρατεί στην ZA/UM τα τελευταία 4 χρόνια. Ένας χαμός που μοιάζει και ο ίδιος σαν κάποιου είδους meta ειρωνικό plotline που θα βιώναμε σε κάποιο game της ZA/UM, και που αναπόφευκτα θα ρίχνει βαριά τη σκιά του πάνω σε οτιδήποτε επιχειρεί ή θα επιχειρήσει η εταιρεία στο μέλλον.

Ο χαμός αυτός βέβαια είναι σημαντικός και επειδή επηρέασε καθοριστικά την ίδια τη δημιουργική διαδικασία. Μετά την απομάκρυνση των τριών “μεγάλων” δημιουργικών κεφαλιών της εταιρείας, τα όποια πλάνα είχαν τεθεί σε κίνηση για ένα απευθείας sequel του Disco Elysium αναιρέθηκαν, και η ZA/UM κινήθηκε προς τη δημιουργία ενός τίτλου που φαντάζει περισσότερο ως πνευματικός διάδοχος ή ως “inspired by Disco Elysium” αντί για sequel. Ή έστω, που προσπαθεί, πολύ σκληρά ομολογουμένως, να φαντάζει ως ένας τέτοιος τίτλος.

Το Zero Parades, λοιπόν, διαδραματίζεται σε ένα τελείως νέο σύμπαν, το οποίο βέβαια (επιχειρεί να) αντλεί σαφή έμπνευση από το world state του Disco Elysium. Τα κύρια συστατικά είναι εδώ: πόλεις-κράτη και κρατίδια με διαφορετικά πολιτικά συστήματα, βίαιο και ταραγμένο παρελθόν αλλά και αβέβαιο μέλλον, καπιταλιστές, κομμουνιστές, δημοκράτες, φιλελεύθεροι, ιμπεριαλιστές, δικτάτορες που αγαπήθηκαν και μισήθηκαν, μεγάλες πολυεθνικές που παλεύουν με θεμιτά και αθέμιτα (κυρίως αθέμιτα) μέσα για να εξασφαλίσουν τα συμφέροντά τους.

Τα κυριότερα νέα στοιχεία που εισάγει το ZP στην παραπάνω σούπα είναι δύο. Αφενός, η αρκετά ενδιαφέρουσα έννοια του “πολιτισμικού ιμπεριαλισμού”, στο πλαίσιο της οποίας η κυριότερη ιμπεριαλιστική υπερδύναμη του κόσμου επιχειρεί να επιβληθεί απέναντι στους γειτονές της με τη χρήση φαινομενικά αθώων μέσων όπως η μουσική και οι ταινίες. Αφετέρου, η ύπαρξη μυστικών υπηρεσιών και κατασκοπευτικών οργανισμών που πολεμάνε στο παρασκήνιο για να προάγουν τα συμφέροντα και τον τρόπο ζωής του κράτους και της ιδεολογίας στα οποία τάσσονται.

Η πρωταγωνίστρια του ZP είναι μία τέτοια πράκτορας, στην υπηρεσία της Opera, της μυστικής υπηρεσίας που προάγει τα συμφέροντα του Superbloc (η αντίστοιχη ΕΣΣΔ του κόσμου). Η Hershel Wilk, με κωδικό όνομα CASCADE, υπήρξε επί σειρά ετών μια από τους ικανότερους πράκτορες της Opera, και η ομάδα από πράκτορες της οποίας ηγούνταν δρούσε επιτυχώς στη νησιωτική πόλη-κράτος του Portofiro. Μέχρι που, όπως συμβαίνει πάντα, κάτι πήγε στραβά: η ταυτότητα των μελών της ομάδας της διέρρευσε σε μια ανταγωνιστική μυστική υπηρεσία, και η CASCADE ήταν το μόνο μέλος του crew που πρόλαβε να εγκαταλείψει το Portofiro εγκαίρως.

Ως τιμωρία για αυτήν την καταστροφή, η Opera την τιμώρησε χώνοντάς την σε μια άχαρη δουλειά γραφείου επί 5 σερί έτη… μέχρι που ήρθε η ώρα να ανακληθεί στη δράση. Διατάσσεται να επανέλθει στο Portofiro και να συναντηθεί με έναν άλλο πράκτορα, με κωδικό όνομα PSEUDOPOD, για να λάβει τις εντολές της. Εξ αρχής όμως η επάνοδος της CASCADE κάθε άλλο παρά θριαμβευτική είναι. Εισερχόμενη στο safehouse της Opera στο Portofiro, διαπιστώνει πως ο PSEUDOPOD είναι για κάποιο λόγο πλήρως κατατονικός, χωρίς επαφή με το περιβάλλον. Και κάπως έτσι, ξεκινάει η περιπέτειά μας.

Όσοι έχουν παίξει το Disco Elysium θα βρουν αμέσως στο Zero Parades κάποια γνώριμα χαρακτηριστικά. Το πρώτο εξ αυτών είναι το art style, το οποίο κατά κύριο λόγο ακολουθεί πιστά το αντίστοιχο που καθιερώθηκε στο DE, αλλά ακόμα κι όταν επιχειρεί να διαφοροποιεί το κάνει με τρόπο που δεν κρύβει τις καταβολές και την αρχική έμπνευση. Το δεύτερο είναι το ιδιαίτερο skill system του DE, το οποίο ακολουθεί και εδώ τις ίδιες ακριβώς αρχές ως προς την καταβολή skill points, την απόκτηση νέων για κάθε 100 XP που συγκεντρώνουμε, και ως προς χρησιμότητα στους διαλόγους και στον κόσμο, αλλά με μια σημαντική “φιλολογική” διαφορά. Σε αντίθεση με το DE, όπου τα διάφορα skills αντιστοιχούσαν σε πτυχές της ταραχώδους και σχιζοφρενικής ιδιοσυγκρασίας του πρωταγωνιστή, στο ZP τα skills αντιστοιχούν σε πτυχές της κατασκοπευτικής εκπαίδευσης της CASCADE.

Αξίζει να σημειωθεί πως τα skills του ZP είναι λιγότερα σε αριθμό σε σχέση με αυτά του DE (15 έναντι 24), και ομαδοποιούνται σε 3 κατηγορίες έναντι των 4 του DE. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως το μοτίβο “ακόμα και η αποτυχία οδηγεί σε κάτι καινούργιο, διασκεδαστικό ή μοναδικό” του DE υλοποιείται και στο ZP… αλλά όχι πλήρως. Κατά τη διάρκεια του playthrough μου συνάντησα skill checks η αποτυχία στα οποία είχε αρκετά αστεία αποτελέσματα που προωθούσαν πάντως την πλοκή, αλλά και αρκετά άλλα όπου η αποτυχία μπλόκαρε πιθανά μονοπάτια προόδου ή απλώς οδηγούσε στη συλλογή λιγότερων πληροφοριών κατά τη διάρκεια κάποιου quest.

Διαφοροποίηση υπάρχει στον αριθμό και τη λειτουργία των μετρητών υγείας. Τα Health και Morale του DE δίνουν τη θέση τους σε τρία νέα στατιστικά: Fatigue, Anxiety και Delirium. Αυτά αυξομειώνονται στη διάρκεια των διαλόγων, με την κατανάλωση ουσιών (η οποία κατανάλωση είναι μονόδρομος για να ισορροπούμε τους μετρητές, σε αντίθεση με το DE όπου μπορούσες να ολοκληρώσεις και πλήρως “νηφάλιο” playthrough), ή με τον ύπνο στο safehouse. Τα στατιστικά αυτά βρίσκονται by default στο μηδέν, και αν κάποιο εξ αυτών ανέβει ανεξέλεγκτα χωρίς να το μειώσουμε εγκαίρως και καταλήξει να φτάνει στο maximum τότε πρέπει αναγκαστικά να “θυσιάσουμε” ένα skill point από κάποιο skill ώστε να το επαναφέρουμε στο μηδέν.

Έτερη διαφοροποίηση σε σχέση με το DE, που ενδεχομένως και να χαροποιήσει αρκετούς, είναι και το γεγονός πως δεν υπάρχει σαφές χρονικό όριο ημερών μέσα στο οποίο πρέπει να ολοκληρώσουμε την κύρια αποστολή μας. Υπάρχει βέβαια ένα “point of no return” στην πορεία της πλοκής, όπου ο Χ NPC θα μας πει στυγνά “ολοκλήρωσε τις μπίζνες σου γιατί μετά από αυτό προχωράμε προς το endgame”, αλλά σε αυτό το σημείο μπορούμε να φτάσουμε με το πάσο μας, όσες in-game ημέρες και να περάσουν. Αν και η αλήθεια είναι πως 8-9 in-game ημέρες είναι συνήθως υπεραρκετές για να κάνει κανένας όλα τα διαθέσιμα quests του παιχνιδιού.

Σε γενικές γραμμές το Zero Parades είναι αρκετά πιο προσγειωμένο και “παιχνιδένιο” παιχνίδι σε σχέση με το Disco Elysium, τόσο ως προς το όλο εύρος του πρότζεκτ όσο και ως προς τους επιμέρους μηχανισμούς gameplay, αλλά και ως προς τη γραφή. Επομένως θα έλεγα πως αν κάποιος αποζητά αποκλειστικά και μόνο το στυλ gameplay του Disco Elysium, άντε και το art style, και τίποτε άλλο, τότε ενδεχομένως και να περάσει πάρα πολύ καλά με το Zero Parades. Παρά τις ανώμαλες συνθήκες δημιουργίας του, και ξέχωρα από τις κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις που πηγάζουν από αυτήν την ανωμαλία σε corporate επίπεδο, το game σίγουρα έχει τις στιγμές του, ο κόσμος έχει τις ενδιαφέρουσες πινελιές του, υπάρχουν μερικοί αξιομνημόνευτοι NPCs και ορισμένα αλληλοαποκλειόμενα branching μονοπάτια που καθορίζουν μερικώς το world state στο (αρκετά μη-ικανοποιητικό κατ’εμέ) φινάλε της περιπέτειας μετά από 20-25 ώρες ενασχόλησης περίπου.

ΑΛΛΑ, νομοτελειακά έρχεται στο προσκήνιο η κατάρα που ανέφερα και στον πρόλογο. Αν κάποιος αγάπησε έστω και λίγο την φιλολογική, κοινωνικοπολιτική και ψυχολογική διάσταση του DE, αναπόφευκτα θα αισθάνεται από την αρχή μέχρι το τέλος της ενασχόλησής του με το ZP πως έχει να κάνει με ένα πλήρως tryhard (που λέμε και στο χωριό μου) παιχνίδι. Οι δημιουργοί προσπάθησαν ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΣΚΛΗΡΑ να κάνουν emulate την Disco εμπειρία, το στήσιμο του κόσμου, το χιούμορ, τα “σουρεαλιστικά” σκηνικά, τον βασανισμένο πρωταγωνιστή, αλλά ΟΛΟΙ οι τομείς ένας προς έναν φαντάζουν λειψοί σε σχέση με το DE. Στην καλύτερη περίπτωση ο παίκτης καταλήγει να σκέφτεται πως “νταξει τα παιδιά προσπάθησαν τουλάχιστον”, στη χειρότερη περίπτωση προκαλείται σχεδόν uncanny valley εφέ, όπου ο παίκτης αισθάνεται πως παίζει ένα game που προσπαθεί να συνεχίσει την παράδοση του Disco Elysium αλλά ο εγκέφαλός του μπορεί να εντοπίσει πως κάτι πάει στραβά, και αυτό δημιουργεί ένα ανεξήγητα άβολο συναίσθημα στην ψυχή.

Α, μιλώντας για tryhard, νιώθω υποχρεωμένος να αναφέρω και την full-voiced narrator του παιχνιδιού, η φωνή της οποίας ΣΠΑΕΙ ΜΠΑΛΕΣ. Πραγματικά, δεν έχω ακούσει περισσότερο δήθεν και επιτηδευμένη φωνή στα όσα χρόνια θυμάμαι να ασχολούμαι με games. ΕΥΤΥΧΩΣ προσφέρεται στο μενού η επιλογή να κλείσουμε τελείως τη φωνή της, πράγμα που έκανα μέσα στα πρώτα 5 πικοσεκόντ της ενασχόλησής μου με το game.

Για να το θέσω απλούστερα, το Zero Parades στον πυρήνα του είναι “απλώς” ένα κατασκοπευτικό RPG (με την CASCADE να ψιλοείναι κατάσκοπος για λύπηση βέβαια αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα) που υλοποιεί και σε συγκεκριμένα σημεία εξελίσσει το gameplay του Disco Elysium. Αλλά κάνει μπαμ πως λείπει το “αλατοπίπερο”. Παρά τις πολύ σκληρές προσπάθειες των developers, δεν έχει σε κανένα σημείο του την σκοτεινή μελαγχολία και την αίσθηση κοινωνικοπολιτικής παρακμής του DE (ή έστω, επιχειρεί να την έχει, αλλά δεν τα καταφέρνει απόλυτα), δεν έχει το χιούμορ του (ή έστω, επιχειρεί να το έχει, αλλά δεν τα καταφέρνει απόλυτα), δεν έχει την μεταφυσική διάσταση (ή έστω, επιχειρεί να την έχει αλλά… πιάνετε το νόημα), δεν έχει την ατμόσφαιρα και δεν έχει αυτήν την απροσδιόριστη κοσμική δύναμη που κάνει τον άνδρα να έρχεται αντιμέτωπος με τα κρίματα και τις αμαρτίες του. Και ΠΡΟΦΑΝΩΣ δεν έχει τον κρίσιμο παράγοντα Harrier “Harry” Du Bois, ο οποίος πορεύεται “δι’ ελέου και φόβου” όπως στις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες, προκειμένου να φτάσει στην προσωπική του κάθαρση, και, μέσω αυτής, και στην δική μας κάθαρση ως παίκτες.

Έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα, δεδομένης της προαναφερθείσας corporate ανωμαλίας, ίσως θα ήταν καλύτερα όσοι ταλαντούχοι άνθρωποι απέμειναν στην ZA/UM να επιχειρήσουν να ξεφύγουν από την γιγάντια σκιά του DE δημιουργώντας ένα πλήρως δικό τους game, που δεν προσπαθεί να βαδίσει στα χνάρια του γίγαντα, και έτσι δεν θα έρχεται νομοτελειακά σε απευθείας σύγκριση μαζί του. Αλλά κατανοώ πως το Zero Parades, με τη μορφή που έχει, είναι ένα καταραμένο μεν game αλλά παράλληλα ένα game που “έπρεπε” να βγει για πολλούς και διάφορους corporate λόγους. Τι να κάνεις. We will always have Paris Revachol.

Go to discussion...