EDITORIALSHyborian Chronicles

Συναισθηματισμός, επικοινωνία και διαδίκτυο

Σε λίγες μέρες από την ημερομηνία ανάρτησης του παρόντος άρθρου ο κόσμος της αεροναυπηγικής και αστρονομίας έχει δύο μαύρες επετείους: το διαστημικό λεωφορείο Challenger έμελλε να καταστραφεί 73 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευσή του 31 χρόνια νωρίτερα (28/01/1986), και το διαστημικό λεωφορείο Columbia έμελλε να γίνει πύρινο φέρετρο για το πλήρωμά του την 1η Φεβρουαρίου 2003 κατά την επανείσοδό του στη γήινη ατμόσφαιρα. Παροτρύνω να ακούσετε όλο το ακόλουθο κομμάτι, όσο διαβάζετε.

Τα λόγια που ακούγονται στις αρχές του ορχηστρικού κομματιού είναι τμήματα της συνομιλίας που υπήρξε μεταξύ του Charlie Hobaugh (υπεύθυνου επικοινωνίας με το πλήρωμα) στο Houston και του Rick Husband (κυβερνήτη του πληρώματος Columbia). Επιγραμματικά το αντίγραφο συνομιλίας (το οποίο μπορείτε να βρείτε ολόκληρο εδώ) είχε ως εξής:

Charlie Hobaugh [Capsule communicator (CAPCOM)]: And Columbia, Houston, the hyd fluid thermo conditioning will not be required today. We’ll meet you on the cards.
Rick Husband (Shuttle Columbia Commander): We copy, Houston. Hyd fluid thermal conditioning not required. And we copy going to the cards.
Hobaugh: Rick, I don’t want to lead you astray, but don’t forget about the stuff on page three dash 44.
Husband: We’re checking that. We’ve got the flight controller power on. We’re working through the rest of it as well. Thanks.
Hobaugh: Sounds good.

Hobaugh: Columbia, Houston, for Rick, we’ll take another item 27, please.

Hobaugh: Columbia, Houston, comm check.

Hobaugh: Columbia, Houston, UHF comm check.

Hobaugh: Columbia, Houston, UHF comm check.

Hobaugh: Columbia, Houston, UHF comm check.

Empathy 01
Σε μία ποιητικώς μακάβρια σκηνή το πλήρωμα του Columbia έφυγε ως διάττων αστέρας

Οι τελευταίες γραμμές είναι οι μάταιες, απέλπιδες προσπάθειες του Hobaugh να έρθει σε επικοινωνία με το πλήρωμα του Columbia. Μερικά χρόνια αργότερα, οι έρευνες θα έφερναν στο φως ότι η τραγωδία του Columbia ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενη από την NASA, έπειτα από ανάλυση δεδομένων που έδειξαν ότι η ασπίδα προστασίας του διαστημικού λεωφορείου κατά την απογείωσή του είχε υποστεί φθορά. Η Διαστημική Εταιρία είχε να αποφασίσει μεταξύ του ρίσκου το πλήρωμα να ψηθεί στην ατμόσφαιρα με την πιθανότητα να προσγειωθεί ή να πεθάνει αργά και βασανιστικά στο διάστημα εξαιτίας έλλειψης οξυγόνου.

Χάρη στην τεχνολογία που είχε ήδη καταρρίψει αποστάσεις, ελάχιστες στιγμές από το συμβάν ο κόσμος ανά την υφήλιο θα συγκλονιστεί από τα τραγικά νέα του χαμού μερικών ακόμη πρωτοπόρων που θυσιάστηκαν στην πορεία της ανθρώπινης εξερεύνησης πέρα από τα όρια της υπάρχουσας γνώσης. Η ιδιότητα της ενσυναίσθησης, εκμοντερνισμένης μετάφρασης της αρχαίας (και πλέον ξένης) «εμπάθειας», δηλαδή της κατανόησης του πάθους του άλλου από τη δική του οπτική ματιά είναι ένα από τα βασικά στοιχεία του ανθρώπου. Η ψυχολογική αυτή ιδιότητα στερείται σαφών ορίων προσδιορισμού, αφού πολλές φορές συγχέεται με τη συναίσθηση ή και την συμπόνοια. Κοινός παράγοντας σε όλες αυτές τις ψυχολογικές συμπεριφορές είναι η ύπαρξη ενός δεύτερου προσώπου με το οποίο πρέπει να έρθουμε πρώτα σε επικοινωνία.

Empathy 02
Η ανταλλαγή απόψεων, αλλά και η κατανόηση του συνανθρώπου απαιτεί κοινά σημεία επαφής

Η ανθρώπινη νόηση έχει ανυψώσει την επικονωνία από τα απλά στοιχεία που την χαρακτηρίζουν από τις λοιπές βιολογικές κοινότητες. Η ανταλλαγή, σύνθεση αλλά και αποτύπωση αφηρημένων εννοιών είναι χαρακτηριστικά των ανθρώπινων κοινοτήτων, από την παλαιολιθική εποχή έως και σήμερα. Ο άνθρωπος ήταν ικανός να αποκτά συναισθηματικά ερεθίσματα, να ταυτίζεται, αλλά και να γίνεται σοφότερος ανεξαρτήτως εποχής: είτε όταν έβλεπε τις τοιχογραφίες για την κατάστρωση κυνηγετικού σχεδίου στο Κρο-Μανιόν, είτε όταν διάβαζε τη Θεία Κωμωδία του Δάντη Αλιγκέρι και έκανε παραλληλισμούς με την πολιτική κατάσταση στη Φλωρεντία. Η ανθρώπινη επικοινωνία είτε στην καθημερινότητα, είτε διαμέσω των αιώνων έχει συνεισφέρει καθοριστικά στην εξέλιξη και τη βελτίωση των ανθρώπινων κοινωνίων, αφού η μεταλαμπάδευση της γνώσης οδηγεί κάθε νέα γενιά να στηρίζεται σε «πλάτες γιγάντων». Η επικοινωνία επομένως όχι μόνο φέρνει κοντά τους ανθρώπους (και εν δυνάμει τους δένει συναισθηματικά), αλλά και τους βελτιώνει.

Empathy 03small
Dante’s Inferno

Περίπου δύο δεκαετίες νωρίτερα, σε μία εποχή και χώρα όπου τα πάντα ήταν σε dial-up και ήχους «τσιγαρισμένου κρεμμυδιού», είχα κληθεί να αναλύσω σε έκθεση επιχειρηματολογίας τους κινδύνους του internet. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν ο μέγιστος απομονωτισμός που μπορεί να επιφέρει η εκτενής χρήση του διαδικτύου. Είκοσι χρόνια αργότερα τα πράγματα δεν είναι τόσο τραγικά όσο ήθελε να παρουσιάζει μία μερίδα κινδυνολόγων, συντηρητικών εκπαιδευτικών σε ανυποψίαστους μαθητές. Όπως σε κάθε πτυχή της ζωής, έτσι και στο internet το ρητό «πάν μέτρο άριστον» ισχύει 100%. Λίγοι είχαν τη διορατικότητα ότι θα μπορούμε να είμαστε σε άμεση επικοινωνία με άτομα που είναι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Αρκετές από αυτές τις προβλέψεις είχαν δυστοπική χροιά, προϊόν του καιρού τους (πχ. Fahrenheit 451).

Θα εθελοτυφλούσαμε φυσικά, αν παραγνωρίζαμε το γεγονός ύπαρξης παθολογικών καταστάσεων χρήσης του internet. Ούτε μπορούμε να αμφισβητήσουμε το γεγονός ότι η προσωπική συνάντηση και επικοινωνία είναι αναντικατάστατη. Παρόλα αυτά, παραδειγματιζόμενοι από τη διαδικτυακή αγορά (forum) αυτής της ιστοσελίδας, όπου το προσωνύμιο (nickname) μπορεί να είναι η μόνη προϊδέα για το συνομιλητή, μπορούμε να εξάγουμε κάποια ασφαλή συμπεράσματα. Έπειτα από πέντε χρόνια συμμετοχής στην κοινότητα, παρά τα όποια σκαμπανεβάσματά της, πολλά μέλη της έχουν δεθεί τόσο σε σημείο που να θεωρούν «κοντά» τους προσωπικότητες που έχουν δει μόνο 2-3 φορές πρόσωπο με πρόσωπο. Η συνδιαλλαγή απόψεων και ιδεών, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο γίνεται, συνεισφέρει στη ζωντανή συζήτηση, στη διαμόρφωση αλλά και την εκμάθηση νέων γνώσεων. Όλα αυτά χωρίς να καθίσταται ο αναγνώστης ένας παθητικός δέκτης, αλλά συμμετέχοντας ενεργά.

Λαμβάνοντας το χόμπυ των videogames υπόψιν, ακόμη και σε τίτλους συνεργασίας (co-op), όπου η καθημερινή ζωή και οι υποχρεώσεις της έχουν οδηγήσει το παραδοσιακό μοντέλο του «δύο χειριστήρια – καναπές – γέλια» να μετατραπεί σε τύπου «άλλες πόλεις/χώρες – ακουστικά – γέλια», το φαινόμενο διατηρείται ενισχυόμενο. Οι συνεργαζόμενες πλευρές μοιράζονται στιγμές, εμπειρίες, αφιερώνουν κοινό χρόνο. Εν τέλει, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι οι διαδικτυακές, ψηφιακές εμπειρίες που μοιράζονται δεν είναι λιγότερο «αληθινές» από την ενώπιος ενωπίω αλληλεπίδραση, έστω και αν αλλάζει το μέσο. Ένα χτυπητό παράδειγμα τέτοιας ανάμνησης ήταν όταν περίπου 8 άτομα αυτής της κοινότητας είχαν μαζευτεί online για να παίξουν εκείνο το «παιχνίδι με τα αυτοκινητάκια». Τη συγκεκριμένη φορά κατέληξαν να γελάνε νευρικά για περίπου μισή ώρα, ελέω μικροφωνισμού κάποιου από την ομάδα και άκυρες κραυγές τύπου Yoda να ακούγονται στο υπόβαθρο. Τέτοιες στιγμές φέρνουν τους εμπλεκόμενους κοντά, ακόμη και αν απέχουν γεωγραφικά πολύ μακρυά.

Empathy 04small
Ακόμη και σε ένα εντελώς «άμυαλο» παιχνίδι, όπως το Diablo 3, μπορεί κάποιος να μοιραστεί απόψεις και αναμνήσεις

Έπειτα από περίπου 20 χρόνια, γράφω την ίδια έκθεση με εντελώς διαφορετική οπτική. Ναι, το διαδίκτυο εν δυνάμει μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε πλήρη αποξένωση, απομόνωση και αποκοινωνικοποίηση. Ταυτόχρονα όμως μπορεί να φέρει τους ανθρώπους τόσο κοντά, ώστε να νιώθει κάποιος την αγανάκτηση, τη χαρά, τη λύπη του διαδικτυακού συνομιλητή του. Ακόμη και τη συντριβή για την απώλεια ενός ανθρώπου που είχε δει από κοντά μόνο δύο φορές.

Σε λίγες μέρες από την ημερομηνία ανάρτησης του παρόντος άρθρου ο κόσμος της αεροναυπηγικής και αστρονομίας έχει δύο μαύρες επετείους. Σαν σήμερα, ένα χρόνο πριν η παρούσα κοινότητα απελπισμένα φώναζε:

Alucard, Ragequit, Comm check.
Alucard, Ragequit, UHF Comm check.
Alucard, Ragequit, UHF Comm check.
Alucard, Ragequit, UHF Comm check.

Άλλος ένα διάττων αστέρας είχε μόλις διαγράψει τη φευγαλέα πορεία του στον ουράνιο θόλο, αφήνοντας ένα κενό σε όσους κατάφεραν έστω και επιφανειακά να θαυμάσουν τη λάμψη του. Θα νιώθουμε πάντα ευγνώμονες και τυχεροί που μας αφιέρωσε με γενναιοδωρία έστω ένα μερίδιο από το δανεισμένο χρόνο του.

Empathy 05

Tags

Northlander

Γέννημα-θρέμμα της Υπερβορείας, ο Παύλος έκανε καιρό να γνωρίσει την αλληλεπίδραση με την οθόνη. Τα πρώτα παιχνίδια που θυμάται να παίζει ήταν τα Gran Prix, Test Drive, Digger και Flight για DOS σε εποχές που οι περισσότεροι είχαν πλέον Windows... Αυτό δεν τον πτόησε και αγάπησε τη Μητέρα Πλατφόρμα από την πρώτη στιγμή.Θήτευσε και στην άγονη παραμεθόριο των κονσολών (πάντα σε σπίτια φίλων, ποτέ στο δικό του), αλλά το PC ήταν αυτό που τον κράτησε. Λάτρης των ποιοτικών τίτλων από όλα τα είδη, θεωρεί πώς η ιστορία και αυτό που θέλει να πει το παιχνίδι ως μέσο είναι το κυριότερο και όχι η ταμπέλα. Υπάρχουν πάντα οι εξαιρέσεις φυσικά...

8 Comments

  1. Πραγματικά εμπνευσμένο κείμενο. Ελπίζω ο Ηλίας να εξακολουθεί να γελάει, ενώ διασχίζει τα αστρικά πεδία, εκεί ψηλά.

  2. Κατάφερα να διαβάσω το άρθρο σε 5 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα! Μέσα σε αυτό το διάστημα προσπάθησα να απαλλαχτώ από το συναισθηματικό ρίγος (επί 4 λεπτά αισθανόμουν σε διάφορα σημεία του σώματός μου μικρά τσιμπήματα) , να κρατήσω τα δάκρυα μου και να μπορέσω να προσπεράσω το τρέμουλο στα μάγουλα και στα χέρια, ώστε να θυμηθώ να κάνω σύνδεση και να εκφράσω την θέση μου.

    ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΟΛΟΥΣ ΣΑΣ !!!
    Όλοι είστε 1 προς 1 !
    Πρώτη φορά όσο με θυμάμαι, δεν είχα έρθει σε επαφή με ένα περίεργο κλίμα ,το οποίο μου δημιούργησε αυτό το απερίγραπτο αίσθημα ευφράδειας/γαλήνης ,για αυτό και σας είμαι ευγνώμων ! Όμως δεν μπορώ να κρύψω τη λύπη μου για Την Απώλεια , και λυπάμαι που δεν είχα αρκετό χρόνο να συναναστραφώ με το Ηλία , χαίρομαι ωστόσο που τον γνώρισα και κατάφερα να του αποσπάσω τη προσοχή και ορισμένες κουβέντες του .

    ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΠΑΝΤΑ ΓΕΡΟΙ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΙ , γιατί σας χρειαζόμαστε !!!

  3. Μια μέρα Δάσκαλε, στην μεγάλη συναυλία στον ουρανό…Σου χρωστάω ακόμα το κέρασμα για την γιορτή μου τότε που μιλήσαμε τελευταία…

  4. Τηλεφωνική επικοινωνία με τον δάσκαλο όταν πουλούσε το Dawn Of War II με τα expansions του
    “Eσύ είσαι ο Φραπές, ε;”
    “Ναι, δεν σου γεμίζω το αυτί;”
    “Δεν μου ακούγεσαι για φραπές, πιο πολύ για Espresso lungo”
    Μετά από αυτό ήταν δυνατό να μην τον αγαπάω; Και να μην πάρω το game;
    Aδελφέ, αν έχεις Wifi εκεί πάνω, Love you κάργα ρε.
    Νταξ’, αδελφέ Βόρειε έδωσες ρέστα.

  5. Πολύ ωραίο το άρθρο και συγκινητικό.

    Κάποιες φορές και μόνο από τη φωνή, μπορείς να καταλάβεις ποιος βρίσκεται πίσω από το username. Και στην περίπτωση του Ηλία, το καταλάβαινες από τα πρώτα δευτερόλεπτα.
    Συνέχισε να γελάς.

  6. Tι πλοτ τουίστ ήταν αυτό στο τέλος. 🙁

    Kαι δεν έχει μια βδομάδα που χωρίς ιδιαίτερο λόγο μου ήρθε να χαζέψω τα βίντεο του αρκιού στο γιουτούμπ. Όταν έπεσα σε ένα του ροκελί και πρώτη πρώτη ακούστηκε η φωνή του Αλουκάρδου, ψιλοπάγωσα. Είχα ξεχάσει ότι υπήρχε αυτό. Μετά με έπιασε κάτι μεταξύ πικρίας κι ευχάριστης ανάμνησης, οπότε κάπου εκεί το έκλεισα για να μου περάσει. Και δεν τον γνώρισα ποτέ από κοντά, αλλά αυτή η θετικότητα ήταν μοναδική. Και το γέλιο, αμάν αυτό το γέλιο..

Leave a Reply

Related Articles

Check Also
Close
Back to top button
Follow on Feedly

Close