Captain's LogEDITORIALS

Πώς εντοπίζουμε ένα bottleneck;

Για τους (σχετικά) λίγους τυχερούς PC users που έχουν τη δυνατότητα να δαπανήσουν σημαντικά ποσά ώστε να παραμένουν στην αιχμή της τεχνολογίας, η ζωή είναι αρκετά εύκολη. Ξεκινάς το παιχνίδι, βάζεις τα πάντα στο φουλ, παίζεις! Για τους υπόλοιπους από εμάς όμως, για τους μέσους χρήστες που κοιτούν το value for money και σχεδιάζουν προσεκτικά την κάθε αγορά τους, οι συμβιβασμοί και ο καθορισμός προτεραιοτήτων είναι απλά μέρος της ζωής μας ως gamers. Πολλά από τα υποσυστήματα των υπολογιστών μας “επιζούν” μετά από πολλαπλές αναβαθμίσεις με αποτέλεσμα να εμφανίζεται συχνά το φαινόμενο των… ανισόρροπων PCs, συστημάτων δηλαδή στα οποία υπάρχει αναντιστοιχία ισχύος μεταξύ διάφορων υποσυστημάτων. Δυνατές GPUs που ζευγαρώνουν με παλιές CPUs, ισχυροί επεξεργαστές που στηρίζουν αναιμικές κάρτες γραφικών, συστήματα με άφθονη επεξεργαστική ισχύ αλλά πεπαλαιωμένους σκληρούς δίσκους, όλα τα παραπάνω συναντώνται δυστυχώς αρκετά συχνά στην πράξη, είτε λόγω της οικονομικής πραγματικότητας είτε απλά λόγω έλλειψης γνώσης. Για το λόγο αυτό σκέφθηκα οτι θα ήταν χρήσιμος ένας σύντομος οδηγός, σε μορφή ερωταπαντήσεων (FAQ), με αντικείμενο τον εντοπισμό πιθανών bottlenecks σε ένα PC ώστε να οδηγηθείτε σε αγορές που θα φέρουν άμεσο και ορατό αποτέλεσμα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ “BOTTLENECK”;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ο όρος bottleneck στο χώρο των PCs περιγράφει τις καταστάσεις εκείνες κατά τις οποίες ένα υποσύστημα δεν μπορεί να αποδώσει τα μέγιστα γιατί περιορίζεται από την αργή απόδοση ενός άλλου κομματιού hardware. Με απλά λόγια αυτό σημαίνει οτι ένα ή περισσότερα κομμάτια hardware στον υπολογιστή σας υπολειτουργούν, όχι γιατί έχουν κάποια βλάβη αλλά γιατί η ισχύς τους χαραμίζεται λόγω της… τεμπελιάς ενός άλλου υποσυστήματος.

Bottleneck01

Ε: ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΤΑ BOTTLENECKS;

Α: Bottleneck ενδέχεται να δημιουργηθεί είτε κατά την αρχική αγορά ενός νέου PC και την επιλογή του hardware είτε κατά την τμηματική αναβάθμιση ενός ήδη υπάρχοντος υπολογιστή. Στην πρώτη περίπτωση το bottleneck παράγεται λόγω κακής επιλογής υποσυστημάτος από τον χρήστη ή από το κατάστημα. Δυστυχώς αρκετά ελληνικά PC shops έχουν αναπτύξει εδώ και χρόνια το κακό συνήθειο να ζευγαρώνουν επεξεργαστές των 300€ με κάρτες γραφικών-καρούλια των 80€ και μετά να διαφημίζουν τους υπολογιστές αυτούς ως “gaming PCs”! Φανταστείτε την απογοήτευση του χρήστη όταν διαπιστώσει οτι το PC-θηρίο που (νομίζει οτι) αγόρασε, αντί να βρυχάται… νιαουρίζει. Στη δεύτερη περίπτωση, η τμηματική αναβάθμιση ενός παλιότερου PC δημιουργεί μοιραία bottlenecks αφού προσθέτουμε νέα τεχνολογία σε ένα σύστημα με παλιό πλέον hardware.

E: ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΑ ΑΠΟΦΥΓΩ ΠΑΣΗ ΘΥΣΙΑ;

Α: Ο γενικός κανόνας είναι πως ναι, τα bottlenecks καλό είναι να αποφεύγονται γιατί δεν εκμεταλλεύεστε πλήρως την επεξεργαστική ισχύ του hardware. Ωστόσο υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μπορεί η δημιουργία ενός bottleneck να είναι συνειδητή με γνώμονα το μέλλον. Έαν αντιμετωπίζετε πρόσκαιρη οικονομική στενότητα και περιμένετε οτι θα είστε σε θέση να συμπληρώσετε κενά στο στήσιμο του PC σας σε σύντομο χρονικό διάστημα, τότε η αγορά π.χ. ενός ισχυρού επεξεργαστή με μια φθηνή κάρτα γραφικών δεν είναι κακή επιλογή εφόσον η κάρτα καλύπτει τις άμεσες ανάγκες σας και είστε σίγουροι οτι θα είστε σε θέση να την αλλάξετε μεσοπρόθεσμα. Για παράδειγμα, η χρήση ενός ισχυρού Core i5 ή i7 με μια ταπεινή αλλά αξιοπρεπή Nvidia 750 Ti θα σας επιτρέψει θα βγάλετε 1+ χρόνο με αξιοπρεπείς επιδόσεις σε 1080p και κονσολικά επίπεδα λεπτομέρειας μέχρι να βρείτε τους πόρους για να προσθέσετε κάτι καλύτερο.

Μια άλλη περίπτωση εκούσιας δημιουργίας bottleneck ενδέχεται να προκύψει από τα γούστα σας ως gamer. Αν παίζετε κυρίως grand strategy games τότε ασφαλώς δεν χρειάζεστε μια κτηνώδη κάρτα γραφικών και θα πρέπει να δώσετε έμφαση στον επεξεργαστή, τον σκληρό δίσκο και τη μνήμη RAM. Αν περνάτε τον χρόνο σας παίζοντας indie games μπορείτε να κάνετε μια χαρά τη δουλειά σας με ένα παλιό PC ή ένα laptop, ενώ αν “καίγεστε” σε MOBA τότε θα την βγάλετε οικονομικά σε κάθε περίπτωση.

Bottleneck02

Ε: ΠΩΣ ΘΑ ΑΠΟΦΥΓΩ ΤΟ BOTTLENECK ΣΕ ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ PC;

Α: Με προσεκτική επιλογή των υποσυστημάτων και ακολουθώντας ορισμένους εμπειρικούς κανόνες. Αν δεν έχετε εικόνα της αγοράς ώστε να γνωρίζετε την ισχύ του κάθε υποσυστήματος, θυμηθείτε έναν απλό μπακαλίστικο κανόνα: σε ένα gaming PC η κάρτα γραφικών θα πρέπει να είναι το πιο ακριβό κομμάτι hardware. Άρα αν αγοράσετε επεξεργαστή των 200€, κουτί των 250€ και κάρτα γραφικών των 130€ τότε έχετε κατανείμει λάθος το διαθέσιμο μπάτζετ σας. Ξεκινώντας από τον εν λόγω κανόνα, το μόνο που έχετε να κάνετε μετά είναι να αποφύγετε τις ακρότητες, χρησιμοποιώντας πάντοτε το χρηματικό κόστος ως ένδειξη. Άρα, όχι επεξεργαστή των 80€ με κάρτα γραφικών των 400€! Σε κάθε περίπτωση η καλύτερη λύση πριν αγοράσετε ένα νέο PC είναι να απευθυνθείτε για συμβουλές στην κοινότητα του Ragequit.gr ή να διαβάσετε τους Buyer’s Guides που δημοσιεύουμε ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Ε: ΠΩΣ ΘΑ ΞΕΡΩ ΑΝ ΤΟ PC ΜΟΥ ΕΧΕΙ ΕΝΑ BOTTLENECK;

Α: Έστω λοιπόν οτι έχετε ήδη ένα PC και σκέφτεστε να το αναβαθμίσετε, αλλά δεν είστε σίγουροι για την αναβάθμιση που θα φέρει τη μεγαλύτερη αύξηση στις επιδόσεις. Ας δούμε πώς μπορείτε να εντοπίσετε εμπειρικά την ύπαρξη κάποιου είδους bottleneck στο σύστημά σας, χρησιμοποιώντας ενδεικτικά την περίπτωση του CPU bottleneck. Πολλοί χρήστες έχουν ξεμείνει με παλιούς dual core ή quad core επεξεργαστές και τους έχουν ζευγαρώσει με πιο σύγχρονες κάρτες γραφικών, κυρίως γιατί οι απαιτήσεις των περισσότερων multiplatform παιχνιδιών σε επεξεργαστική ισχύ έχουν βαλτώσει τα τελευταία χρόνια. Ακόμα και η έλευση των “next gen” consoles δεν επέφερε κάποια ουσιώδη αλλαγή σε αυτό τον τομέα καθώς οι ισχνοί AMD Jaguar CPUs που βρίσκονται μέσα στα Xbox One και Playstation 4 δεν μπορούν να ανταγωνιστούν σε καμία περίπτωση τις PC CPUs των τελευταίων 4-5 ετών. Ένας απλός τρόπος για να διαπιστώσετε αν υπάρχει CPU bottleneck στο σύστημά σας είναι να φορτώσετε κάποιο βαρύ και απαιτητικό παιχνίδι, να πάτε σε ένα σημείο όπου έχετε παρατηρήσει framedrops, να μετρήσετε το framerate σε High settings, να κατεβάσετε τις ρυθμίσεις στο χαμηλότερο επίπεδο και να ξαναμετρήσετε το framerate. Αν δεν δείτε ραγδαία βελτίωση του framerate τότε κατά πάσα πιθανότητα ο επεξεργαστής σας δεν μπορεί να στηρίξει επαρκώς την κάρτα γραφικών. Παράδειγμα: Στο δικό μου σύστημα (Intel Core 2 Quad 6600, Nvidia GTX 660, 8GB RAM)  και στο παιχνίδι Assassin’s Creed 4: Black Flag, στο λιμάνι της πόλης Havana, η διαφορά στο framerate μεταξύ του “όλα στο φουλ, 1680×1050” και του “όλα στο Low, 800×600” είναι δύο ολόκληρα frames per second. 41 fps στην πρώτη περίπτωση, 43 στη δεύτερη. Με δεδομένη την τεράστια πτώση στην ποιότητα των γραφικών και στην ποσότητα των pixels που πρέπει να σχεδιαστούν επί της οθόνης, καθίσταται σαφές οτι ο επεξεργαστής δεν μπορεί να τροφοδοτήσει επαρκώς την κάρτα γραφικών ώστε αυτή να αποδώσει τα μέγιστα.

Bottleneck03

Ακολουθώντας αντίστοιχες μεθόδους θα καταφέρετε να “ξετρυπώσετε” τα υπόλοιπα bottlenecks του συστήματός σας. Αν η πτώση των settings φέρνει δραματική αύξηση του framerate τότε η κάρτα γραφικών σας αποτελεί το bottleneck και ήρθε η ώρα να ψάξετε κάτι καλύτερο. Αν παρατηρείτε το φαινόμενο του stuttering και βλέπετε το framerate να πέφτει απότομα όταν στρέφετε την κάμερα και να ανεβαίνει μερικά δευτερόλεπτα μετά, τότε πιθανότατα αντιμετωπίζετε πρόβλημα λόγω έλλειψης VRAM (η μνήμη της κάρτας γραφικών) και θα πρέπει να χαμηλώσετε τα textures, το Anti-Aliasing, την ανάλυση ή απλά να αλλάξετε κάρτα. Αν κατά την ώρα του gaming ο σκληρός σας δίσκος δουλεύει συνέχεια και το παιχνίδι φαίνεται να “κολλάει” στιγμιαία τότε χρειάζεστε περισσότερη μνήμη RAM γιατί η διαθέσιμη μνήμη εξαντλείται και τα Windows αναγκάζονται να στείλουν τα δεδομένα του παιχνιδιού στον σκληρό δίσκο. Και τέλος, για όνομα του Θεού, φροντίστε να εξοπλίσετε το συντομότερο δυνατόν τον υπολογιστή σας με έναν δίσκο SSD. Δεν πρόκειται να δείτε υψηλότερα framerates αλλά η βελτίωση στα loading times, στην καθημερινή λειτουργία και απόκριση του PC σας και στην ελαχιστοποίηση των μικροκολλημάτων στα games που χρησιμοποιούν streaming για το φόρτωμα των δεδομένων θα σας αποζημιώσουν με το παραπάνω.

Tags

Αλέξανδρος Γκέκας

Αφοσιωμένος PC gamer, ο Αλέξανδρος παίζει τα πάντα ανάλογα με τη διάθεση της στιγμής, δείχνει όμως προτίμηση σε turn-based, strategy, RPGs και θεωρεί το UFO: Enemy Unknown ως το καλύτερο παιχνίδι όλων των εποχών. Κατά τα άλλα, προσπαθεί να κρύψει τα χελωνίσια αντανακλαστικά του αποφεύγοντας το competitive multiplayer γιατί, λέει, "δεν του ταιριάζει" και αναζητά τρόπους ώστε να αναγνωριστεί η "Church of Gaben" ως επίσημη θρησκεία στη χώρα μας.

Related Articles

9 Comments

  1. Πραγματικά εξαιρετικό άρθρο, μόνο μια χτυπητή έλλειψη διαπίστωσα Αλέξανδρε.

    Ούτε μισή γραμμούλα για τα οφέλη του προσεκτικού πριονίσματος μέσα στο κουτί του PC; Ούτε δυο σειρές για την ενίσχυση που δέχεται η CPU αν πριονιστούν ορισμένα -σίγουρα άχρηστα- μέρη της mainboard; Τσκ, τσκ.

    😀

  2. Πάνω που είμαι για να αγοράσω κάρτα γραφικών και δε ξέρω ποια. Αλεξανδρε,έχουμε τον ίδιο επεξεργαστή και δε το κόβω να αναβαθμίζονται σύντομα σε αυτόν τον τομέα..ποια κάρτα γραφικών θα μου προτεινες να αγοράσω τώρα? Την gtx 750 ti ή να δώσω 50€ παραπάνω και να πάρω την gtx 950?

  3. Ρε Αλέξανδρε, εξήγησε μου το εξής γιατί με μπέρδεψες…
    Λες αρχικά:

    Ένας απλός τρόπος για να διαπιστώσετε αν υπάρχει CPU bottleneck στο σύστημά σας είναι να φορτώσετε κάποιο βαρύ και απαιτητικό παιχνίδι, να πάτε σε ένα σημείο όπου έχετε παρατηρήσει framedrops, να μετρήσετε το framerate σε High settings, να κατεβάσετε τις ρυθμίσεις στο χαμηλότερο επίπεδο και να ξαναμετρήσετε το framerate. Αν δεν δείτε ραγδαία βελτίωση του framerate τότε κατά πάσα πιθανότητα ο επεξεργαστής σας δεν μπορεί να στηρίξει επαρκώς την κάρτα γραφικών.

    Και πιο κάτω:

    Αν η πτώση των settings φέρνει δραματική αύξηση του framerate τότε η κάρτα γραφικών σας αποτελεί το bottleneck και ήρθε η ώρα να ψάξετε κάτι καλύτερο.

    Οκ την πρώτη περίπτωση την καταλαβαίνω και το βρίσκω λογικό. Στη δεύτερη όμως, δεν είναι αναμενόμενο να υπάρχει μεγάλη διαφορά σε fps μεταξύ high και low ρυθμίσεων, κάτι που κι εσύ ο ίδιος αναφέρεις στην πρώτη περίπτωση (δηλαδή τα ραγδαία βελτίωση ως κάτι φυσιολογικό);

  4. Αναλόγως του πότε έχεις σκοπό να αναβαθμίσεις. Αν μιλάμε για τουλάχιστον 1,5-2 χρόνια τότε πάρε την 750 Ti αφού ούτως ή άλλως σε 2 χρόνια η 950 πάλι “λίγη” θα σου φαίνεται ενώ ο Q6600 δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί την 950. Αν κάνεις αναβάθμιση νωρίτερα τότε πάρε την 950, είναι σαφώς καλύτερη κάρτα.

  5. Αν η απόδοση στα games δεν σε ικανοποιεί και αναρωτιέσαι τι θα πρέπει να αλλάξεις στό σύστημά σου, κάνεις το τέστ που είπαμε. Στην πρώτη περίπτωση θες καινούρια CPU, στη δεύτερη θες καινούρια GPU. Αν η απόδοση είναι χάλια και στις δύο περιπτώσεις, πας για καινούριο PC. Δεν καταλαβαίνω γιατί μπερδεύτηκες!

  6. Ευχαριστώ Άλεξ,με βοήθησες αρκετά,μάλλον για την 750ti θα πάω γιατί δε το κόβω να αναβαθμίζω ούτε σε 2 χρόνια 🙁

  7. οκ πάμε μ’ενα παράδειγμα. Έστω ότι πάω να τρέξω το Shadow of Mordor, ένα αντικειμενικά απαιτητικό παιχνίδι. Αν με όλες τις ρυθμίσεις στο high έχω 35-40 fps και στο low πιάνω 60+, σημαίνει ότι οπωσδήποτε είναι bottleneck;

  8. Αν είχα εγώ 40 FPS με όλα στο High στο Shadow of Mordor θα έκανα πάρτι προς τιμήν του PC μου προσωπικά :Ρ

    Απ’ότι καταλαβαίνω πάντως η φράση-κλειδί που χρησιμοποιεί και ο Admiral είναι το “αν η απόδοση δεν σε ικανοποιεί”. Δηλαδή, αν τα 40 FPS δεν σου φτάνουν και θες το κάτι παραπάνω, τότε στο παράδειγμα που αναφέρεις θα χρειαστεί να αναβαθμίσεις την GPU και όχι τον επεξεργαστή. Αν πάλι είχες 40 FPS στα High, τα έριχνες όλα στο Low και είχες πάλι 40 FPS, τότε είναι Bottleneck με τον επεξεργαστή και για να δεις βελτιωμένη απόδοση θα έπρεπε να αλλάξεις CPU.

  9. Αυτό που είπε ο Κώστας. Το άρθρο αναφέρεται α) στην αποφυγή των bottlencks όταν στήνεις ένα νέο PC και β) στον εντοπισμό τους όταν θέλεις να αναβαθμίσεις.

Leave a Reply

We are LIVE! Click to view!
Currently offline :(
Close
Close